TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI 6 THÁNG ĐẦU NĂM 2009

1. Về kinh tế.
Ước tổng sản phẩm nội tỉnh tăng 7,7%, thấp hơn nhiều so với cùng kỳ (17,4%) và so với kế hoạch cả năm (khoảng 13%). Trong đó: ngành Công nghiệp - Xây dựng tăng 4,6% (cùng kỳ tăng 25,3%); Dịch vụ 12,9% (cùng kỳ tăng 14,9%); Nông, lâm, thuỷ sản tăng 3,4% (cùng kỳ tăng 7,6%).
- Đã tập trung chỉ đạo, tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư hạ tầng các khu công nghiệp; đẩy mạnh thi công xây dựng hạ tầng khu công nghiệp Phan Thiết giai đoạn II, Hàm Kiệm, Nam Cảng cá Phan Thiết và các cụm công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp Mê Pu, Vũ Hòa, Hòa Phú; đang triển khai các thủ tục chuẩn bị đầu tư khu công nghiệp Tân Đức, Sơn Mỹ I. Các dự án điện đang tích cực triển khai; trong đó, dự án thủy điện Bắc Bình (33 MW) đã cơ bản hoàn thành, dự kiến sẽ phát điện trong tháng 7/2009; dự án thủy điện Đan Sách cơ bản hoàn thành cụm đầu mối, đang tập trung thi công khu vực nhà máy; dự án thủy điện La Ngâu đang xây dựng nhà điều hành, đào hố móng; dự án nhiệt điện Vĩnh Tân đã thực hiện xong công tác đền bù giải tỏa, đang thi công san gạt mặt bằng; dự án phong điện Tuy phong đã lắp đặt xong 3 trụ, dự kiến đầu tháng 7 sẽ hoàn thành giai đoạn 1 với 5 trụ/7,5 MW. Giá trị sản xuất Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp 6 tháng đạt 47,1% kế hoạch năm và tăng 5,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, kinh tế nhà nước tăng 0,8%, đáng chú ý là giá trị sản xuất thủy điện tăng rất thấp (tăng 0,3%, do cùng kỳ năm trước Thủy điện Đại Ninh hoàn thành phát điện nên sản lượng tăng đột biến,6 tháng năm nay sản xuất thủy  điện đã ổn định, không tăng thêm năng lực mới); kinh tế ngoài nhà nước tăng 6,9%, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 14,4%. Hầu hết các sản phẩm công nghiệp chủ yếu đều có tăng trưởng nhưng mức thấp hơn so với cùng kỳ; ngoài các sản phẩm như gạch nung tăng 20,5%, sản phẩm may mặc tăng 15,2%, các sản phẩm chủ yếu khác như: thủy sản chế biến, nước mắm, nhân hạt điều, nước uống đóng chai, nước máy sản xuất, đá xây dựng, thuốc chữa bệnh tăng trung bình ở mức 5-10%; muối hạt giảm 2,6% so với cùng kỳ.
- Các doanh nghiệp du lịch đều chủ động dự báo và chuẩn bị kế hoạch đón, phục vụ nhu cầu của khách, đặc biệt là trong những ngày lễ lớn. Ước 6 tháng đầu năm, khách du lịch đạt 1,1 triệu lượt tăng 10,2%, doanh thu từ hoạt động du lịch khoảng 846 tỷ đồng, tăng 29,5% so cùng kỳ năm trước. Tình hình vệ sinh môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm, an ninh trật tự ở các khu, điểm du lịch cơ bản được bảo đảm; chất lượng phục vụ du khách được các đơn vị kinh doanh dịch vụ chú trọng hơn trước; giá cho thuê phòng trong những ngày lễ, tết khá ổn định; riêng giá thuê phòng ở các nhà trọ, nhà nghỉ tại Phan Thiết có mức tăng giá từ 20- 30%.
- Sản xuất nông nghiệp cả vụ Đông xuân và Hè thu khá thuận lợi về thời tiết, kênh 812 - Châu Tá thông dòng từ cuối tháng 01/2009 bảo đảm tốt hơn nguồn nước tưới cho 8.500 ha ở 2 huyện Bắc Bình, Hàm Thuận Bắc. Đã tập trung chỉ đạo sản xuất, thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh trên cây trồng, con nuôi ngay từ đầu năm, có 27.273 ha vụ Đông xuân bị nhiễm rày nâu, không xãy ra bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá và dịch bệnh trên gia súc, gia cầm. Năng suất lúa vụ Đông xuân tăng 1,8 tạ so với vụ trước, tuy nhiên do diện tích gieo trồng lúa giảm 3.322 ha (trong đó, do cân đối lượng nước tích của hồ Sông Quao không đủ tưới khoảng 500 ha, do thi công tuyến kênh nhánh của trạm bơm Đức Phú giảm khoảng 1.000 ha, và thực hiện kế hoạch né rày chuyển một số diện tích Đông xuân sang gieo trồng vụ Mùa 2008 tại Đức Linh) nên sản lượng lương thực vụ Đông xuân ước đạt 147.400 tấn, trong đó lúa 126.195 tấn, giảm 9,4% so với năm trước. Chuyển dịch cơ cấu cây trồng bằng mô hình chuyển trồng 1 vụ bắp lai trên ruộng lúa 1.350 ha, trồng thanh long trên ruộng 01 vụ kém hiệu quả với diện tích khoảng 300 ha. Công tác bảo vệ rừng và phòng chống cháy rừng được tập trung chỉ đạo, thực hiện nên hạn chế được thiệt hại, số vụ vi phạm lâm luật giảm 19,5% so với cùng kỳ.  
- Tiếp tục thực hiện chương trình xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đã tổ chức 13 lớp tập huấn trồng bắp lai cho 1.200 hộ, 1 lớp cạo mũ cao su cho 80 hộ, ký hợp đồng đầu tư ứng trước cho 1.903hộ/3.557 ha, cung ứng 103 tấn lúa giống, 66 tấn bắp giống, 400 tấn phân hóa học, 20 tấn thuốc bảo vệ thực vật với số tiền 9,45 tỷ đồng. Tiếp tục ổn định việc giao khoán, bảo vệ rừng cho 2.447 hộ/89.060 ha. Tập trung thi công 16 danh mục công trình hệ thống nước sinh hoạt tập trung thuộc chương trình 134. Tiếp tục thu hồi nợ vay bò 1.736 triệu đồng, đạt 18,4% dư nợ, tăng 10% so cùng kỳ. Sản xuất tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tiếp tục phát triển, đời sống nhân dân cơ bản ổn định.
Năng lực tàu đánh bắt xa bờ tiếp tục tăng, đã đóng mới được 13 thuyền/6.256 CV; trong đó: tàu có công suất trên 90 CV là 12 chiếc/6.176 CV. Sản lượng hải sản khai thác ước đạt 70.500 tấn, tăng 1,3%; sản lượng nuôi trồng thủy sản ước đạt 4.370 tấn, tăng 25,2% so cùng kỳ; chất lượng tôm giống được giữ vững, đã sản xuất và tiêu thụ được 3.398 triệu post, đạt 57,6% kế hoạch năm và tăng 16,5% so với cùng kỳ.
Tập trung chỉ đạo thực hiện 3.000 ha thanh long theo tiêu chuẩn VietGap và tổ chức kiểm tra các điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn EurepGap cho các tàu cá, cơ sở thu mua, chế biến thủy sản.
- Tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ 6 tháng đầu năm ước tăng 18% so cùng kỳ. Công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại được tăng cường, đã phát hiện và xử lý vi phạm hành chính 477 vụ, nộp ngân sách nhà nước 2,54 tỷ đồng. Công tác xúc tiến thương mại, tìm kiếm và mở rộng thị trường tiêu thụ các sản phẩm nội tỉnh được quan tâm. Dịch vụ thông tin và truyền thông tiếp tục phát triển, số máy điện thoại phát triển thêm 114.800 máy, mật độ 82,6 máy/100 dân; tỷ lệ người sử dụng Internet là 19,6%. Dịch vụ vận tải hàng hóa, hành khách ổn định; tuyến đường ĐT.706B hoàn thành đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho sự phát triển du lịch khu vực Mũi Né - Long Sơn - Suối Nước.
- Tổng kim ngạch xuất khẩu chung đạt 74,5 triệu USD, giảm 11,7% so với cùng kỳ. Xuất khẩu hàng hóa 51,7 triệu USD, đạt 30,4% kế hoạch, giảm 22,9% so với cùng kỳ; trong đó, xuất khẩu hàng nông sản và hải sản giảm mạnh so với cùng kỳ (nông sản giảm 38,1%, thủy sản giảm 30,1%).
- Công tác cổ phần hóa, sắp xếp và chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước được thực hiện đúng theo tiến độ yêu cầu. Đang tiến hành các thủ tục để cổ phần hóa Công ty Cấp thoát nước Bình Thuận và Công ty Du lịch Bình Thuận; chuyển đổi thành lập Công ty TNHH một thành viên Xổ số kiến thiết; tiếp tục giải quyết các vấn đề tồn đọng về tài chính sau khi giải thể Công ty Hải Sơn. Thực hiện tốt công tác giám sát, đánh giá hiệu quả hoạt động và công tác quản lý tài chính của các doanh nghiệp Nhà nước
- Toàn tỉnh đã hoàn thành việc lập, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đến 2010 ở cả ba cấp tỉnh, huyện, xã. Cấp giấy CNQSDĐ cho tổ chức, cá nhân đạt 34,17% kế hoạch, tăng 57,8% so cùng kỳ. Công tác kiểm tra, xử lý các vi phạm  về đất đai và khoáng sản trên địa bàn tỉnh được tăng cường. Qua kiểm tra thực hiện chỉ thị 39/CT-UBND của UBND tỉnh đã phát hiện 3.769 vụ vi phạm đất đai và khoáng sản, lấn chiếm đất 5.980 ha, xử phạt 3.315 triệu đồng thu hồi 325 ha đất.
Về đất đai: phát hiện vi phạm 3.599 vụ vi phạm với diện tích 6.352 ha (có 3.235 vụ lấn chiếm đất đai/5.980 ha; đất lâm nghiệp: 2.513 trường hợp/ 5.224,89 ha; đất chưa sử dụng: 596 trường hợp/595,34 ha; đất nông nghiệp: 41 trường hợp/30,27 ha; 364 vụ sang nhượng trái phép/372 ha); đã có quyết định xử lý 752 vụ vi phạm, trong đó: phạt tiền 2.581 triệu đồng, thu hồi 658 ha diện tích vi phạm; lập thủ tục áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả do vi phạm hành chính đối với những trường hợp không áp dụng xử phạt bằng tiền. Số vụ chưa có quyết định xử lý 2.847 vụ với diện tích vi phạm 5.690 ha. Ngoài ra, theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn số diện tích đất lâm nghiệp của các đơn vị chủ rừng bị lấn chiếm là 9.482 ha, tăng hơn so với số liệu báo cáo của các huyện là 4.258 ha (9.482/5.224 ha).
Về khoáng sản: phát hiện 170 vụ vi phạm về khai thác, vận chuyển khoáng sản trái phép. Đã có quyết định xử lý 170 vụ, phạt tiền 734 triệu đồng truy thu thuế 300 triệu; tịch thu 38 m3 cát xây dựng, 400 viên đá chẻ, 6 tấn cát đen và số máy hút cát và tang vật, phương tiện vi phạm.
Tập trung rà soát lại toàn bộ diện tích đất lâm nghiệp đã điều chỉnh ra ngoài quy hoạch 3 loại rừng và tiến hành cắm mốc, phân định ranh giới giữa các lâm phận theo phương án được duyệt.
- Trên cơ sở quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương, đã rà soát điều chỉnh các quy hoạch xây dựng. Trong 6 tháng, đã rà soát các quy hoạch chung phục vụ yêu cầu chỉnh trang, mở rộng trung tâm thị trấn Đức Tài và thị trấn Võ Xu, huyện Đức Linh; hoàn chỉnh việc điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng thành phố Phan Thiết, Quy hoạch vùng tỉnh Bình Thuận; đã thẩm định và có ý kiến chỉ đạo các đồ án quy hoạch: Cụm công nghiệp và làng nghề gạch ngói Gia An, Khu công nghiệp Tân Đức, Khu đô thị Phan Rí Thành, Khu Đại học Bình Thuận, Khu liên hợp thể dục thể thao tỉnh, Quy hoạch chi tiết xây dựng các phường Phú Hài, Hàm Tiến, Xuân An (thành phố Phan Thiết)...
- Việc bố trí kế hoạch vốn và điều hành kế hoạch đầu tư XDCB trong 6 tháng đầu năm 2009 tập trung thực hiện cho các công trình chuyển tiếp từ năm 2008 và đẩy mạnh tiến độ các công trình đầu tư từ nguồn vốn Trái phiếu Chính phủ. Ước khối lượng thực hiện các công trình thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước 6 tháng đầu năm 634 tỷ đồng, đạt 53.2% kế hoạch (cùng kỳ năm trước 36,9%); trong đó nguồn vốn ngân sách tập trung 340 tỷ đồng, đạt 53,7% kế hoạch (cùng kỳ năm trước đạt 37,3%). Trong 6 tháng đầu năm, đã có thêm 36 dự án được cấp phép đầu tư với tổng vốn đăng ký 1.376 tỷ đồng (cùng kỳ năm trước có 46 dự án / tổng vốn đăng ký 5.600 tỷ đồng, trong đó có 3 dự án có vốn đầu tư nước ngoài, vốn đăng ký 17,678 triệu USD) gồm 11 dự án du lịch, 15 dự án công nghiệp - dịch vụ, 8 dự án nông nghiệp, 2 dự án khu dân cư. Qua kiểm tra, rà soát đã thu hồi 24 dự án du lịch, tiến hành cam kết gia hạn cho 108 dự án.
            - Thu ngân sách 6 tháng đầu năm tuy có tăng hơn so với cùng kỳ nhưng mức thu đạt thấp so với chỉ tiêu Nghị quyết HĐND tỉnh giao do thực hiện các chính sách giãn, giảm thuế của Chính phủ, đặc biệt là thu ngoài quốc doanh được điều tiết cho các huyện, thị xã, thành phố. Ước thu ngân sách đạt 2.262 tỷ đồng, đạt 36,5% dự toán HĐND tỉnh giao, tăng 22% so cùng kỳ năm trước. Nếu không tính nguồn thu từ dầu khí và thuế xuất nhập khẩu thì thu ngân sách đạt 871,69 tỷ đồng, đạt 33,5% dự toán HĐND tỉnh giao, tăng 6,7% so với cùng kỳ; có 8/15 khoản thu cân đối ngân sách đạt trên 40% dự toán HĐND tỉnh giao, trong đó có 6 khoản thu đạt trên 50% dự toán. Chi ngân sách địa phương là 1.260 tỷ đồng, đạt 39,9% dự toán, trong đó chi đầu tư phát triển là 319,7 tỷ đồng. Công tác điều hành chi ngân sách đã cố gắng đảm bảo kinh phí chi trả lương, chi hoạt động của bộ máy hành chính và kinh phí thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của tỉnh, nhất là nhiệm vụ trợ cấp cho các đối tượng chính sách, người nghèo và các chính sách hỗ trợ nhằm ổn định đời sống người dân.
Trong 6 tháng, nguồn vốn huy động tại địa phương tăng 14,5% và dư nợ vay tăng 22% so với đầu năm; các Chi nhánh ngân hàng thương mại đã triển khai thực hiện tương đối tốt các cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp khó khăn do suy giảm kinh tế; ước tổng dư nợ cho vay hỗ trợ lãi suất 2.482 tỷ đồng, trong đó cho vay hỗ trợ lãi suất ngắn hạn 2.300 tỷ đồng, cho vay hỗ trợ lãi suất trung và dài hạn 180 tỷ đồng, cho vay mua máy móc, phân bón và xây dựng nhà ở khu vực nông thôn 2 tỷ đồng.
            2. Về xã hội.
            - Tổ chức thi học kỳ, xét tốt nghiệp Tiểu học, THCS, thi tốt nghiệp THPT được tổ chức khá nghiêm túc, chặt chẽ theo đúng quy định; chú trọng nâng chất lượng dạy và học ở các cấp phổ thông. Tỷ lệ học sinh bỏ học ở bậc Tiểu học giảm 0,22%, THCS giảm 2,5%, THPT giảm 2,96% so với cùng kỳ. Phổ cập giáo dục Tiểu học và Chống mù chữ được giữ vững, tỷ lệ người biết chữ trong độ tuổi đạt 97,23%, tăng 0,18% so với cùng kỳ. Toàn tỉnh đạt chuẩn quốc gia về Phổ cập THCS và PCGD Tiểu học đúng độ tuổi. Công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực được quan tâm thực hiện; ngoài đào tạo các hệ chính quy, các trường, các trung tâm đã liên kết mở thêm nhiều loại hình, nhiều ngành nghề để đào tạo nguồn nhân lực với gần 13.000 sinh viên không chính quy. Đến nay tuyển chọn 33 ứng viên để cử đi đào tạo sau đại học ở nước ngoài (8 nghiên cứu sinh, 25 cao học); trong đó đã cử 5 người đi học ở nước ngoài, 1 người học liên kết trong nước và 4 người đủ điều kiện chuẩn bị cử đi học nước ngoài.
            Công tác phát triển khoa học công nghệ của tỉnh dần ổn định và chú trọng vào các ứng dụng thực tiễn, đặc biệt là đã triển khai quy chế quản lý, sử dụng chỉ dẫn địa lý Phan Thiết cho sản phẩm nước mắm và chỉ dẫn địa lý Bình Thuận cho trái thanh long. Tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao chất lượng, tăng sức cạnh tranh sản phẩm; chú trọng công tác chuyển giao, đào tạo tập huấn khoa học công nghệ ở các địa phương.
            - Công tác phòng, chống dịch bệnh được tăng cường, không có dịch bệnh nguy hiểm xảy ra trên địa bàn tỉnh; các chương trình y tế quốc gia được triển khai đều ở các tuyến; công tác khám chữa bệnh người nghèo, khám chữa bệnh miễn phí cho trẻ dưới 6 tuổi ở các tuyến được tập trung thực hiện. Công tác kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm tiếp tục được đẩy mạnh.
            - Hoạt động văn hoá, thể thao, thông tin truyền thông, phát thanh truyền hình bảo đảm phục vụ tốt nhiệm vụ chính trị và nhu cầu hưởng thụ của nhân dân trong tỉnh. Đã ban hành Kế hoạch nâng cao chất lượng tổ chức các lễ hội truyền thống hàng năm của tỉnh, tích cực triển khai xây dựng điểm tập thể dục tập thể có nề nếp ở Phan Thiết và Lagi. Phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" được triển khai tích cực theo hướng nâng cao chất lượng; đã triển khai kế hoạch "Mỗi xã, phường, thị trấn xây dựng 01 thôn hoặc khu phố văn hóa tiêu biểu", đã có 236.847 hộ/246.755 hộ (96%) đăng ký xây dựng Gia đình văn hóa, 1.580/1.656 cơ quan, đơn vị (95,4%) đăng ký thực hiện nếp sống văn minh.
            - Giải quyết việc làm cho hơn 10.090 lao động, đạt 43,9% so với kế hoạch năm và giảm 9,1% so với cùng kỳ. Tổ chức được 155 lớp dạy nghề ngắn hạn với tổng số 4.640 học viên, đạt 53% kế hoạch năm và tăng 12% so với cùng kỳ; một số cơ sở dạy nghề trong tỉnh chủ động phối hợp với doanh nghiệp để đào tạo lao động có tay nghề cung cấp nguồn lao động cho doanh nghiệp.

- Công tác giảm nghèo, thực hiện cuộc vận động gây quỹ để hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo đạt kết quả tốt; đã vận động gần 27 tỷ đồng ủng hộ Quỹ Vì người nghèo, đã quyết định phân bổ vốn đợt 1 với kinh phí 34,825 tỷ đồng, đang rà soát danh sách hộ nghèo được hỗ trợ nhà ở; cấp 80.122 thẻ bảo hiểm y tế cho người nghèo; Ngân hàng chính sách xã hội giải ngân 280 tỷ đồng giải quyết cho hộ nghèo vay; 190 tỷ đồng cho vay học sinh - sinh viên. Việc thực hiện các chính sách xã hội, công tác đền ơn đáp nghĩa được tiếp tục quan tâm; trợ cấp Tết cho người nghèo (theo Quyết định số 81/2009 QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ) 15.743 hộ (55.666 người) với số tiền 11.133 triệu đồng thuộc ngân sách trung ương; hỗ trợ cứu đói cho người nghèo 563 hộ /2.990 khẩu với số tiền 818 triệu đồng thuộc ngân sách địa phương; trợ cấp đột xuất và tặng quà cho các đối tượng bảo trợ xã hội  16.213 người với số tiền 2.741 triệu đồng được huy động từ các doanh nghiệp. Tổng số các đối tượng người nghèo và chính sách xã hội được trợ cấp trong dịp Tết 74.869 người với tổng số tiền 14.693 triệu đồng.